Là cộng tác viên, thực tập sinh, nếu mỗi tháng được nhận lương 4 triệu, bạn có biết số tiền thực tế mình nhận về tay sẽ là bao nhiêu sau khi trừ bảo hiểm? Liệu công ty có quyền tự ý chỉ đóng duy nhất tiền bảo hiểm xã hội để tiết kiệm chi phí? Trách nhiệm an sinh xã hội của công ty là gì?
Ở 2 bài viết kỳ trước CỘNG TÁC VIÊN, THỰC TẬP SINH KHI NÀO ĐƯỢC CÔNG TY ĐÓNG BHXH (KỲ 1), đã đề cập đến vấn đề: Khi công việc của một Cộng tác viên (CTV) hay Thực tập sinh (TTS) có đủ yếu tố quản lý, có trả lương và kéo dài từ 1 tháng trở lên, nó sẽ trở thành một Quan hệ lao động thực chất.
Khi đó, doanh nghiệp không thể tiếp tục dùng lý do “đang thử thách” hay “chỉ là cộng tác” để phủi tay trước các nghĩa vụ an sinh của người lao động. Bài viết hôm nay sẽ làm rõ cách thức dòng tiền bảo hiểm vận hành và trách nhiệm trọn gói mà công ty bắt buộc phải chi trả cho CTV/TTS khi phát sinh quan hệ lao động.
Căn cứ theo Khoản 1 Điều 168 Bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động và người lao động bắt buộc phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp đồng thời khi phát sinh hợp đồng lao động. Đây là một cơ chế đồng bộ trọn gói, được ràng buộc chéo bởi hệ thống Luật Bảo hiểm xã hội 2024, Luật Việc làm 2025 và Luật Bảo hiểm y tế.
Chính vì vậy, khi kế toán của công ty đăng ký hồ sơ trên phần mềm Kê khai Bảo hiểm xã hội điện tử, hệ thống sẽ tự động tổng hợp tỷ lệ đóng của người lao động là 10,5% và của công ty là 21,5% để tính ra con số tổng 32%. Doanh nghiệp không thể chọn tích đóng lẻ từng phần .
Vậy gói bảo hiểm 32% gồm những gì và tính toán ra sao?
Giả sử bạn là một CTV hoặc TTS có mức lương cứng ghi trên hợp đồng hoặc phiếu lương là 4 triệu/tháng (Mức lương này bảo đảm cao hơn mức sàn tối thiểu làm căn cứ đóng theo quy định tại Nghị định 293/2025/NĐ-CP và Nghị định 158/2025/NĐ-CP).
Tổng số tiền 32% (tương đương 1.280.000 VNĐ) nộp vào cơ quan bảo hiểm hàng tháng được phân bổ như sau:
- Bảo hiểm xã hội (BHXH) – Chiếm 22% (Tổng 880.000 VNĐ):
- Quỹ Hưu trí và Tử tuất (Công ty đóng 14% = 560.000 VNĐ; Bạn đóng 8% = 320.000 VNĐ): Quy định tại Điểm a Khoản 1 Điều 33 và Điểm b Khoản 1 Điều 34 Luật BHXH 2024 để tích lũy lương hưu dưỡng già.
- Quỹ Ốm đau và Thai sản (Công ty đóng 3% = 120.000 VNĐ): Quy định tại Điểm a Khoản 1 Điều 34 Luật BHXH 2024 để trả trợ cấp khi bạn sinh con hoặc nghỉ bệnh.
- Quỹ Tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp (Công ty đóng 0,5% = 20.000 VNĐ): Quy định tại Khoản 1 Điều 44 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015 và hướng dẫn giảm mức đóng tại Nghị định 58/2020/NĐ-CP. Người lao động không phải đóng một đồng nào cho quỹ này.
- Bảo hiểm y tế (BHYT) – Chiếm 4,5% (Tổng 180.000 VNĐ): Quy định tại Nghị định 146/2018/NĐ-CP và Nghị định 188/2025/NĐ-CP, công ty đóng 3% (120.000 VNĐ), bạn đóng 1,5% (60.000 VNĐ) để có thẻ BHYT đi khám bệnh.
- Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) – Chiếm 2% (Tổng 80.000 VNĐ): Theo Khoản 1 Điều 33 Luật Việc làm 2025, công ty đóng 1% (40.000 VNĐ) và bạn đóng 1% (40.000 VNĐ) để nhận trợ cấp khi mất việc.
Về mặt phân chia dòng tiền: Công ty tự chi trả 21,5% (860.000 VNĐ), bạn chịu trích từ lương 10,5% (420.000 VNĐ).
Thực tế bạn nhận về tay (Lương NET) là 3.580.000 VNĐ.
Bị trừ lương để đóng bảo hiểm là cách tính thông thường. Vậy trong tường hợp công ty không trừ vào lương mà cho bạn nhận đủ 4 triệu về tay, khoản bảo hiểm khi đó sẽ biến động ra sao? CÔNG TY PHẢI ĐÓNG BẢO HIỂM CHO CTV, TTS NHƯ THẾ NÀO? (KỲ 4) sẽ đề cập tiếp vấn đề này.
Các bài viết liên quan:
CỘNG TÁC VIÊN, THỰC TẬP SINH KHI NÀO ĐƯỢC CÔNG TY ĐÓNG BHXH? (KỲ 1)
CỘNG TÁC VIÊN, THỰC TẬP SINH KHI NÀO ĐƯỢC CÔNG TY ĐÓNG BHXH? (KỲ 2)
CÔNG TY PHẢI ĐÓNG BẢO HIỂM CHO CTV, TTS BAO NHIÊU? (KỲ4)
